Mag je een website zonder cookiebanner hebben? Ja — zo zit dat juridisch

Het is een van de hardnekkigste misverstanden op het Belgische en Nederlandse web: "een cookiebanner is verplicht". Hij staat dan ook overal — dus zal het wel moeten, toch? Nee. De wet verplicht nergens een banner. De wet verplicht iets anders, en wie dat éne begrijpt, begrijpt meteen waarom onze sites er geen hebben.

Wat de wet werkelijk zegt

Twee regelsets spelen samen. De ePrivacy-regels (in België via de wet elektronische communicatie, in Nederland via de Telecommunicatiewet) zeggen: informatie op het toestel van een gebruiker plaatsen of uitlezen — cookies, maar ook localStorage en vergelijkbare technieken — mag alleen met geïnformeerde toestemming. De AVG zegt daarnaast: persoonsgegevens verwerken (zoals een bezoeker volgen met een uniek ID) vereist een rechtsgrond, en voor tracking is dat in de praktijk ook toestemming.

Op beide regels bestaat één belangrijke uitzondering: strikt noodzakelijke opslag mag zonder toestemming. Een winkelmandje dat onthoudt wat erin zit, een inlogsessie voor wie zich aanmeldt, een taalkeuze die de bezoeker zelf maakte — dat is dienstverlening, geen tracking.

De banner is dus niet het gebod; hij is het gevólg van een keuze. Wie analytics-cookies, marketingpixels of social-media-embeds gebruikt, heeft toestemming nodig en dus een banner. Wie dat allemaal niet doet, heeft niets te vragen — en een banner tonen zonder dat er iets te kiezen valt, is hooguit theater.

"Maar iedereen heeft er toch een?"

Klopt, en dat zegt vooral iets over hoe websites standaard gebouwd worden: Google Analytics erop, een Facebook-pixel "voor later", YouTube-embeds, fonts en scripts van derden — en dan is de banner inderdaad verplicht, plus vreet hij 30 tot 50 procent van je meetdata op. De omgekeerde route is zeldzamer omdat ze technische discipline vraagt: álles first-party, cookieloos meten, geen sluikse third-party requests. Zeldzaam, maar volkomen legaal — en voor je bezoeker gewoon aangenamer.

Check of jouw site zonder kan (of onterecht zonder werkt)

Let op: een banner wéglaten terwijl je site wél tracking-cookies zet, is het slechtste van beide werelden — dan overtreed je de regels gewoon. Zo controleer je het:

1. Open je site in een privévenster en aanvaard of weiger niets.
2. Open de ontwikkelaarstools (F12) → tabblad "Application" (Chrome) of "Opslag" (Firefox) → Cookies.
3. Alles wat daar nu al staat, is zonder toestemming geplaatst. Sessie-cookies van je eigen domein met een duidelijke functie: doorgaans in orde. Cookies met namen als _ga, _fbp of van vreemde domeinen: niet.
4. Kijk ook onder "Network" welke domeinen je pagina aanspreekt — elke derde partij is een vraag waard.

Vind je trackers zonder banner, dan heb je huiswerk (of een gesprek met je webbouwer). Vind je een banner zonder trackers, dan mag hij weg. Vind je niets van beide: proficiat, je bent een zeldzaamheid.

Hoe wij het bewaken

Bij ons is cookievrij geen instelling maar architectuur: publieke pagina's laden niets van derden en zetten geen cookies, statistieken zijn cookieloos, en geautomatiseerde tests bewaken bij elke wijziging dat dat zo blijft — lees er meer over in Radicale nulmeting. Daarom kunnen we beloven wat de meeste bouwers niet kunnen: geen banner, omdat er écht niets te vragen valt.

Dit artikel is informatief, geen juridisch advies; gecheckt op 9 september 2026. Gebruikt jouw site functionaliteit die mogelijk toestemming vereist, leg je situatie dan voor aan een jurist.